MAK-SAY A.Ş. Ar-Ge Müdürü Süleyman Ekşi ile gerçekleştirdiğimiz söyleşi aşağıda...iyi okumalar...
2010 yılı için en önemli gelişmelerin uzaktan sayaç okuma sistemlerinde yaşanacağını vurgulayan MAK-SAY Elektrik Elektronik Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Müdürü Süleyman Ekşi: “ Elektrik ve elektronik sektörüne hizmet veren firmamız, katma değeri yüksek, emek yoğundan ziyade bilgi yoğun ürünlere doğru bir eğilimin zaman içinde meyvelerini vereceğine inanmaktadır. Dünya’daki ekonomik daralmalardan en az etkilenmek için bu tip ürünlerde uzmanlaşmak ve markalar oluşturmak gerekmektedir” dedi.
Firma olarak sayaç sektöründeki konumunuzu aktararak, üretim çalışmalarınız, ürün gruplarınız, markanız, tesisleriniz ve üretim kapasiteniz hakkında bilgi verir misiniz?
1977 yılında kurulan Makel, bugün Şirketler Grubu olarak anahtar, priz, grup priz, otomatik sigorta, elektromekanik ve elektronik elektrik sayacı, reaktif güç kontrol rölesi üretmektedir. Yaklaşık 13.000 çeşit CE işaretini taşıyan ürünü 45.000 m2 kapalı alana sahip fabrikasında TSE ve DQS tarafından onaylanan ISO 9001:2008 kalite sistemi ile üretmektedir.
Yurtdışında bulunan iş ortakları ile birlikte 30`un üzerinde ülkeye ihracat yaparak sektöründe “Türkiye İhracat Lideri” unvanını taşımakta ve ihracat sıralamasında ilk 500 şirket arasında yer almaktadır. Yurtiçi bayileri aracılığı ile ürünlerini Türkiye`nin dört bir yanına ulaştırmakta, elektrik sayacı pazarında % 60 pazar payı ile liderliğini sürdürmektedir.
Ar-Ge çalışmalarını ilk günden beri kendi bünyesinde yürütmekte olan Makel, mesken aboneleri için monofaze, düşük tüketimli işyeri ve ticarethaneler için trifaze ve yüksek tüketimli aboneler için endüstriyel tipte olmak üzere tüm ölçüm tiplerindeki elektronik elektrik sayaçlarının üretimini yapmaktadır. Elektronik elektrik sayacı üretim şemaları olan elektronik dizgi ve montaj, ayar ve test aşamaları kendi fabrikamızda, kendi insanımızla ve dünyanın en güvenilir makine parkları kullanılarak gerçekleştirilmektedir.
YILDA 2 MİLYON SAYAÇ KAPASİTEMİZ VAR
Sayaç üretimini yapan ve MAKEL Şirketler Gurubu’nun bir üyesi olan MAK-SAY A.Ş. 200’e yakın personel, elektronik dizgi ve montaj hattı, bilgisayar kontrollü tam otomatik sayaç ayar ve test masası, ERP yazılımı, kendi geliştirdiği üretim takip yazılımı, enjeksiyon ve pres hanesi ile yılda 2 milyon kapasiteli ülkemizin güzide entegre sayaç fabrikasıdır.
Üretimde tüm sayaç ve röleler % 100 test edilmekte ve test sonuçları tarih saati ile birlikte kayıt altına alınmaktadır. Bu işlem için tüm dünyanın, konusunda en iyi olarak kabul ettiği Alman Zera firmasının tam otomatik tipteki ayar ve test masaları kullanılmaktadır.
HIZLI, HASSAS VE HATASIZ KART DİZGİSİ
Yaklaşık 2.500.000 TL’lik yatırım ile son teknolojiye sahip elektronik kart dizgi üretim hattı kurulmuş ve üretim esnekliğine yeni bir boyut kazandırılmıştır. Konusunda lider Amerikan ve Japon firmalarından temin edilmiş en son teknoloji dizgi ve lehimleme makineleri, ara stok oluşturmadan kesintisiz üretim yapacak şekilde bir otomasyon hattı ile birbirine bağlanmıştır. Dizgi bölümünde saatteki dizme hızı 80.000 komponent olan otomasyon hattı ile el değmeden, hızlı, hassas ve hatasız kart dizgisi yapılmaktadır.
Elektronik ve yazılımda uzmanlaşmış Ar-Ge bölümümüz ile enerji sektöründeki teknolojik gelişmeleri takip etmekteyiz. Yeni ürün ve sistem çözümlerimizi geliştirmekteyiz. Uzaktan Sayaç Okuma ve Bilgi İşleme Merkezi (USOBİM) projesi ile elektrik dağıtım firmaları ve serbest tüketiciler için sistem çözümü sunmaktayız.
BİLGİ YOĞUN ÜRÜNLERE ODAKLANIYORUZ
Elektrik ve elektronik sektörüne hizmet veren firmamız, katma değeri yüksek, emek yoğundan ziyade bilgi yoğun ürünlere doğru bir eğilimin zaman içinde meyvelerini vereceğine inanmaktadır. Dünya’daki ekonomik daralmalardan en az etkilenmek için bu tip ürünlerde uzmanlaşmak ve markalar oluşturmak gerekmektedir. Firma olarak bilgi ve teknoloji yoğun ürünlerin yerli alternatiflerini oluşturma ve sonrasında bunları ihraç etme hedefimiz vardır.
İlk günden itibaren, bütün ürün ve proses tasarımlarımızı ve bunların gerektirdiği elektromekanik ve elektronik donanım, yazılım ve mekanik Ar-Ge çalışmalarımızı kendi bünyemizde, kendi mühendislerimizle ve kendi tam donanımlı laboratuarlarımızı kullanarak gerçekleştirmekteyiz. Bu durumun, hem piyasada oluşmuş olan “kaliteli sayaç” imajımız, hem de müşterinin taleplerine hızlı ve esnek çözümlerle yaklaşabilme anlamında “iyi hizmet” imajımızda anahtar rol oynadığına inanıyoruz.
TEDARİKÇİLERİMİZLE YAKIN İŞBİRLİĞİ YAPIYORUZ
Makel A.Ş. kaliteyi etkileyen parametrelerin tamamında, aktif ve sürekli politikalar geliştirmektedir. Kaliteli bir tasarımın sorunsuz bir ürün olarak kullanıcıya ulaşmasındaki zincirin tüm halkalarını ayrı ayrı değerlendirip geliştirmektedir. Çalışanların etkinliklerinin ve firma kültürünün artırılması için düzenli eğitimler verilmekte, sosyal imkanlar sunulmaktadır. Yine Makel ailesinin bir parçası olan tedarikçileri ile yakın işbirliği yapmakta, proseslerinin kalite ve verimliliğini geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Aynı kalite anlayışının tüm tedarikçilerimiz tarafından benimsenmesi için yakın ilgi gösterilmektedir.
Müşteri memnuniyetini sağlamayı bir misyon olarak belirlemiş firmamız, müşteri hizmetleri bölümü ile gelen taleplere en geç 24 saat içinde hizmet vermektedir. Müşteriler ile bire bir görüşülmekte, teknik destek sağlanmaktadır. Anlaşılmayan hususlarda mesafe gözetmeksizin anında yerinde incelemeye gidilmekte ve sorun giderilmektedir. Müşterilerden gelen talepler periyodik olarak değerlendirmekte ve gerek ürünlerimize gerekse hizmetlerimize katkılar sağlamaktadır. Mesela kombi sayaçlarımızın ilk modellerinde olmayan ekran aydınlatması, akım ve gerilim değerleri müşteri talepleri doğrultusunda eklenmiştir.
Müşteri memnuniyetini sadece bize ulaşan veriler ile değerlendirmeyi yeterli bulmayıp ve yurt çapında bir piyasa araştırması yapmaktayız. 14.000 noktada yaptırılan anketler ile tüm sektörün analizi yapılmıştır. Ürünlerimiz, rakiplerimiz, beğenilenlerimiz, talep edilenler; gibi birçok konu araştırıldı ve yeni stratejiler için raporlar oluşturuldu. Tüm bunlar günlük stratejiler ile değil uzun vadeli ve verilere dayalı stratejiler ile gidilmek üzere yapılmaktadır.
Şirketiniz adına 2009 yılını değerlendirir misiniz? Üretim, ihracat, ithalat, ciro göstergeleri gerçekleştirdiğiniz yatırımlar ve hizmet portföyünüz açısından nasıl bir yılı geride bıraktığınız? Bu çerçevede 2010 yılı ve sonrasına dair hedefleriniz neler?
Dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik krizin gölgesinde geçen 2009, finans, pazarlama ve satış tarafında risklerimizin arttığı bir yıl olmakla beraber, Ar-Ge yatırımlarımız, üretimimizde herhangi bir azaltmaya gidilmemiştir. Ürün ve hizmet kalitemiz, sürekliliğimiz ve genişliğimiz pazarda tercih edilmemizi sağladı ve 2009 üretim hedeflerimizi başarı ile tutturduk. Elektronik sayaçta yurtdışı satışlarımızın artırılması için yapılan çalışmalar sürdürülmüş ve 2008 adetlerine göre ihracat artışı sağlanmıştır.
ÖZEL SEKTÖR TALEPLERİ MİKTAR VE ÇEŞİTLİLİĞİ ARTIRIYOR
Sektörde elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirmelerin artması ve özel dağıtım şirketlerinin talepleri, yurtdışı pazar araştırmalarında gelinen pazar potansiyeli taleplerde miktar ve çeşitlilik artışı getirmiştir. Bu taleplere cevap vermek için sürekli gelişen firmamızın başından beri Ar-Ge’ye verdiği önem, Tübitak ile beraber gerçekleştirilen projeler çok ciddi bilgi birikimi ve teknolojik altyapı sağlamıştır.
Tüm bu kazanımların, yeni ürün ve çözümlerin talep edildiği iç ve dış pazarda firmamıza oldukça fayda sağlayacağı kanaatindeyiz.
2010 yılına ilişkin büyüme hedefleriniz neler? Halen süren ya da yapmayı planladığınız yatırımlar nelerdir? Yatırımınız içeriği, bütçesi ve firmaya katkılarını anlatır mısınız?
2009 elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirmelerinin yoğun yaşandığı bir yıl olması nedeniyle sayaç sektöründe değişimlerin başladığı yıl olarak görmekteyiz. Özel dağıtım firmalarının yeni talepleri, yeni teknolojilere yatırım planları ürün odaklı sektörden sistem odaklı sektöre doğru gitmektedir.
UZAKTAN SAYAÇ OKUMA SİSTEMLERİ GELİŞECEK
2010 yılını uzaktan sayaçların okuma ve yönetim sistemlerinin hayata geçmeye başlayacağı yıl olarak görmekteyiz. Hâlihazırda yürüttüğümüz GSM/GPRS ile sayaçların uzaktan okunması ve bilgi işleme merkezi projemizin geliştirilmesi, fonksiyonları ve haberleşme kabiliyeti daya yüksek sayaçların tasarımı, elektrik dağıtım şirketlerinin özgün taleplerinin karşılanması 2010 yılının Ar-Ge yoğun yatırımlar ile geçeceğini göstermektedir.
Ar-Ge yatırımlarımız hız kesmeden devam etmektedir. En büyük ve stratejik yatırımın insana yapılan yatırım olduğuna inanan firmamız Ar-Ge’deki bilgi ve tecrübesini geliştirmekte ve genişletmektedir. Laboratuarımızda sayaçların ve kompanzasyon rölelerinin tüm tip testleri yapılabilmektedir. Yeni tasarımları anında yapabileceğimiz PCB prototip cihazımız, testlerini yapabileceğimiz Ar-Ge amaçlı sayaç ve röle ayar masamız, EMC test cihazlarımız ve benzerleri bize hem kuvvet hem çeviklik getirmektedir. Tasarımlarımızın yazılım, donanım ve testleri üzerinde detaylı teknik çalışmalarımız, ürünlerimizin hatasız, güvenilir ve uzun ömürlü olması sağlamaktadır.
ÜNİVERSİTE-ÖZEL SEKTÖR İŞBİRLİĞİNDE SAYISIZ FAYDA VAR
Teknolojinin takibi, yeniliklerin öğrenilmesi ve adaptasyonu için firma içi ve dışı eğitimler ile personelimizin sürekli gelişmeleri sağlanmaktadır. Teknoloji de konusunda uzman Tübitak, üniversiteler gibi kurum ve kuruluşlar ile sürekli iletişim içinde, ortak çalışmalar yapmaktayız. Akademik çevreler ile görüş alışverişleri yapmakta, tasarımlarımızda bunlardan faydalanmaktayız. Özellikle üniversite özel sektör işbirliğine inanıyor ve her iki tarafın da birbirinden sayısız faydalar göreceği ortak çalışmalar sürdürmeyi düşünüyoruz.
Bugün sektörün tüm beklentilerini karşılayarak edindiğimiz liderliğimizi, tüm bu yatırım ve çalışmalar ile değişen ve gelişen sektörde de sürdüreceğimize inanmaktayız.
Bu beklentiler ışığında üretim kapasitemiz 2010 ilk yarısında yapılmakta olan yatırımlar ile %50 artırılmaktadır.
Krizin firmanıza ve sektöre yansımaları ne oldu? Krizin olumsuz etkilerini en aza indirgemek amacıyla gerçekleştirdiğiniz çalışmalar oldu mu?
Krizin genel olarak ekonomiye getirdiği daramla her sektörde olduğu gibi elektrik sektöründe de olmuştur. Özellikle inşaat sektörü ile yakın ilgili olan sektörümüz, buradaki daralmanın etkilerini zamana yayılmış şekilde hissedecektir. Öte yandan elektrik dağıtım şirketlerinin gerek kamu gerek özel sektördeki yatırımların sektörde kriz etkilerini oldukça azaltacağını düşünmekteyiz.
Bu yatırımlara cevap verebilmek için projelerimizi hız kesmeden devam ettirmekte, üretim kapasitemizi artırmak için yatırımlar yapmaktayız.
Sayaç sektörünün 2009’da ortaya koyduğu performansı, 2010 ve orta vadeli beklentilerinizi anlatır mısınız? Son dönemlerde sektörde yaşanan değişimleri değerlendirerek sektörü gelecekte ne gibi değişim ya da gelişmeler bekliyor?
Sayaç sektöründe 2009 yılı öne çıkan gelişmelerinin başında özelleştirmeleri görmekteyiz. Henüz sektörü etkileyecek ticari faaliyetlere dönüşmeyen ancak büyük potansiyel taşıyan yatırımların konuşulduğu/görüşüldüğü bir yıl oldu. Ayrıca farklı elektrik dağıtım şirketlerinin açtığı sayaç alım ihaleleri sektöre hatırı sayılır bir hacim kazandırdı.
BEKLENTİLERE CEVAP VEREBİLENLER AYAKTA KALACAK
Sektörde başından beri yaşanan ve 2009 yılında da devam eden kalite-maliyet ilişkisinin kurulamaması problemi hem üreticileri hem de kullanıcıları sıkıntıya sokmaktadır. Bu konuda, özelleşen dağıtım şirketlerinin yeni politikalar geliştirme çalışmalarını görmekte ve sektör için oldukça olumlu olduğuna inanmaktayız.
2010 yılı ve orta vadede sektör; ürün, sistem ve hizmet alanlarında çok daha geniş ve gelişmiş beklentilerin içinde olacaktır. Burada bu beklentilere cevap verebilecek kabiliyette firmaların devamlılıklarını sürdürebileceğine inanmaktayız.
Sektörde karşılaştığınız problemler nelerdir? Bunlara ne gibi çözüm önerileriniz var?
Sektörün en büyük probleminin başından beri kalitesiz ürünler olduğuna inanıyoruz. Ve halen bu problem en can alıcı haliyle devam etmektedir. Rekabetin sadece fiyatla sınırlı kalması, kalitenin primini almaması, ilgili firmalara da sektöre de uzun vadede en büyük zararı vermektedir. TEDAŞ, EPDK ve özel dağıtım şirketleri ülkenin gerçekleri ve ihtiyaçlarını doğru tespit edip, özellikle ürün ve hizmet kalitesi anlamındaki rekabetin önünü kesmeden, gereken düzenlemeleri ve takipleri en iyi seviyede yapmalıdırlar.
