İnek sorunu yatırımcıları çok sevindirmiş olmalı. Hindistan’ın sana­yi yoğun Gujarat bölgesinde Ahmeda­bad ile Vadodara kentleri arasında -Hintliler için kutsal olan-inekler otoyolda gezinmeyi çok seviyor, bu da trafiği ve dolayısıyla ticareti altüst ediyor.

Bu yüzden, hükümet büyük masraflara girerek yolu genişletmeyi ve inekler için alt geçitler yaptırmayı planlıyor. Hindis­tan’ da hayata geçirilmeyi bekleyen çok sa­yıda projeden sadece biri bu.

Macquarie Bank’in Mumbai’deki 76 kişilik yatırım bankacılığı biriminin şefli­ğini yapan Varun Bajpai, büyük bir eko­nomik patlamanın yaşandığı ülkede giri­şilen devasa inşaat projelerinden büyük gelir sağlayacak Hintli inşaat şirketlerinin en büyük hayranlarından. Eğitimli, İngilizce konuşan ve düşük ücretli işgücüne rağmen Hindistan’ın (geçen yıl yüzde 8.5 olan ve önümüzdeki dönemde daha da artması beklenen) ser­semletici büyüme hızı birtakım dar boğaz­la da karşı karşıya. Trafiğin yüzde 80’i mevcut otoyolların yüzde 3’üne sıkışmış durumda. Ülkenin tarih öncesinden kal­ma enerji ağına öylesine aşırı yüklenilmiş ki enerji talebi en iyi günde arz edilebilen miktarı yüzde 8 aşıyor ve bu da sık sık elektrik kesintilerine yol açıyor. Ülkenin onlarca yeni havaalanına ihtiyacı var; uçuş hacmi yılda yüzde 10 artıyor. Hızlı büyüyen Çin’in de altyapı sorunları var ama Çin’e yatırım yapmak daha riskli. Ayrıca her halükarda Hindistan’ın asfalta açlığı çok daha büyük. Ülkede sadece 6 bin kilometre otoyol var, Çin’ de ise bu rakam 40 bin kilometre.

Hindistan hükümetinin ihtiyaç duyulan iyileştirmele­rin altından mali olarak tek başına kalkması mümkün değil, dolayısıyla hükümet bir süre önce altyapı projelerini özel sermayeye açtı. Ülkenin inşaat şirketleri birkaç yıl öncesine dek kamu ihalelerin­den arada sırada gelen ihalelerle yetini­yordu. Ama dünün uykucu şirketlerinin sipariş defterleri bugün epey kalınlaşmış durumda. Hükümet işin cazibesini daha da artırmak için şirketleri kamu projeleri­nin gelecekteki karlarına ortak yapıyor.
 

Hindistan Başbakanı Manmohan Singh 2012 yılına kadar yeni yollar, enerji santral­leri, limanlar ve sulama kanalları için 300 milyar Dolar’lık yatırım yapmayı taahhüt et­ti. Projelerin dörtte biri kamu ve özel sektör ortaklıkları çerçevesinde gerçekleştirilecek; Mumbai’de bulunan Riedel Research’ten Sayali Mahashur’a göre bu ortaklıklarda mali risk tamamen inşaatçılara ait olacak. Buna karşılık inşaatçı şirketler devlete dev­retmeden önce 30 yıla kadar uzayan süre­lerde, projelerden elde edilen kullanıcı üc­retlerini toplayabilecek.

Batılı yatırımcıların Hindistan’daki hukuk sisteminden yana içleri rahat. Sis­tem belki biraz eski ve garip ama ülkede mülkiyet haklarına saygı gösterilmesi ve sözleşmelerin uygulanması gerektiğine dair genel bir anlayış var. Ülkedeki inşaat şirketlerinin sermayeleri güçlü ve iyi yö­netiliyor. Hindistan’ da büro açtığı 2006’dan be­ri Avustralyalı yatırım bankasının Hindis­tan operasyonlarını yürüten 31 yaşındaki Bajpai, "Yatırımcılar geldiğinde onlara büyük bir toplumsal destek oluyor" di­yor. Kendisi daha önce Deutsche Bank’ta ve Kotak Mahendra Bank ile Goldman Sachs’ın ortak bir girişiminde çalışmış. İleride Fransız Saint Gobain ve ABD’li Halliburton gibi uluslararası dev­lerin de olaya dahil olma ihtimali bulunsa da herkes için bol iş var başlangıç aşa­masında daha ziyade ülkenin yerli inşaat ­çıkarıyla iş yapılıyor.

Mart başında yaşanan küresel düşü­şün ardından Hindistan’da hisse senetleri şubat ayındaki en yüksek düzeylerini tek­rar yakalamış durumda. Bajpai’nin be­ğendiği Hintli inşaatçılar (tabloya bakı­nız) epey pahalı. Pek çoğunun fiyat/kazanç oranı 25 ya da 25’in üzerinde seyrediyor. Çoğunu GDR (Küresel Saklama Makbuzu) olarak almak mümkün, diğerlerini de bro­kerınız vasıtasıyla alabilirsiniz. Madhucon Projects, Hindistan’ın gü­neyindeki şehirleşmiş Tamil Nadu eyale­tinde 260 kilometrelik otoyolu da kapsayan inşaat halindeki dört projesiyle ülke­nin en iddialı şirketlerinden biri. Madhu­con’un sulama kanalları gibi geleneksel kamu fonlu projeleri de içeren siparişleri­nin toplam değeri 1.2 milyar Dolar; söz konusu rakam, şirketin 2006 yılındaki 98 milyon Dolar’lık cirosunun tam 12 katı. Bu, Hindistan’ın halka açık inşaat şirket­leri içinde yüzde itibarıyla en zengin sipa­riş defteri. Sipariş defterinin yüklü olması inşaat şirketlerinin ihalede iş alabilmek için çok düşük fiyatlar vermek zorunda kalmayacakları anlamına geliyor. Bu tür şirketler ciddi bir kar getirme ihtimali za­yıf projeleri pas geçebilirler.

Nagarjuna Construction inanılmaz bir büyüme hızı yakalamayı başardı, şir­ketin gelirleri son beş yıl içinde yılda orta­lama yüzde 56 oranında artarak 2006’da 584 milyon dolar’a ulaştı. Şirket, gelirleri­nin yüzde 40’ı değerinde işi taşerona veri­yor, bu da hızlı büyümesini sağlıyor. İki yıl önce Nagarjuna’nın sipariş defterinin yüzde 40’ı getirisi daha düşük olan konut projelerinden oluşuyordu. Bugün bu oran yüzde 30. Patel Engineering bu gruptaki küçük şirketlerden biri, 2006 yılı satışları 244 milyon Dolar. Ancak Hindistan’ın hidro­elektrik kapasitesinin dörtte birini inşa et­ti. Hidroelektrik, Patel’in 1.2 milyar Do­lar’lık toplam siparişlerinin yüzde 50’sini teşkil ediyor. Şirketin geçen yılki esas fa­aliyet kar marjı yüzde 15 oldu; bunun te­mel nedeni Patel’in iki ABD şirketini sa­tın alarak elde ettiği yeni teknolojilerdi.

Mumbai’ de bulunan Emkay Research’ten Naveen Jain, Patel’in baraj inşaatlarını bu sayede normalden yüzde 30 ucuza mal et­tiğini söylüyor. Bu yeni ve daha ucuz tek­nikte inşaat şirketleri, baraja betonu kon­vansiyonel dikey bloklar yerine yatay katmanlar halinde döküyor. Hindistan’daki inşaat patlamasından kazançlı çıkan bir diğer şirket de ülkenin 3.8 cigavatlık nükleer enerji üretme kapa­sitesinin büyük bir bölümünü inşa eden 80 yıllık Hindustan Construction. Bu miktar, Hindistan’ da tüketilen enerjinin sadece yüzde 3’ünü teşkil ediyor. Dolayı­sıyla reaktör inşaatında şirketin geleceği parlak.

Önemli bir artı: Aralık ayında ABD ile Hindistan sivil amaçlı nükleer teknoloji­nin paylaşımı için bir anlaşma imzaladı ve bu gelişme nükleer inşaat çabalarının daha da hız kazanmasını sağlayacak. Nükleer teknolojinin silah geliştirmek için kullanılma riskine dair diplomatik endişeler böylece en azından şimdilik ha­fiflemiş durumda. Hindistan inşaat sektörünün en bü­yüğü, adını 1930’larda şirketi kuran iki Danimarkalı mühendisten alan Larsen & Toubro. Ancak şirketin mülkiyeti tama­men Hintli. L&T son dokuz ayda altyapı ürünlerinden 2 milyar Dolar’lık gelir elde etti; bu, şirketin cirosunun yüzde 73’ünü oluşturuyor.

Bunun geldiği yerde daha fazlası var. Bajpai "Hindistan devasa gelişme potan­siyeline sahip büyük bir ülke" diyor.