Hollanda, bir AB üyesi ülke olması yanında konumu ve ticaretin ağırlıklı olduğu ekonomik düzeninin bir sonucu olarak başta Belçika ve Almanya olmak üzere AB üyesi ülkelerle çok yakın ekonomik ve ticari ilişkiler içerisindedir.
AB bünyesinde entegrasyonun genişlemesi ve ilerletilmesi, gittikçe daha çok konunun AB düzeyinde karara bağlanması sonucunda AB'nin ekonomik ve ticari ilişkilerde önemi her geçen gün artmaktadır. Diğer taraftan, üretim faaliyetleri maliyetlerin düşük olduğu ülkelere, özellikle Çin ve diğer Asya ülkelerine kaydırılmakta, söz konusu ülkelerle ekonomik ve ticari ilişkiler hızla gelişmektedir.
Hollanda, ekonomik ve ticari ilişkilerini, Dışişleri Bakanlığına bağlı 150'den fazla büyükelçilik vb. temsilcilikler ve bunların çoğunluğunda bulunan ekonomi ve tarım müşavirlikleri aracılığıyla yürütmektedir. Ayrıca, Brezilya, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Meksika, Polonya, Romanya ve ABD'de değişik şehirlerde açtığı Netherlands Business Support Offices (NBSO) aracılığıyla Hollandalı işadamlarının faaliyeterlini desteklemektedir.
Ekonomi Bakanlığı'na bağlı EVD tarafından çeşitli uluslararası programlar yürütülmektedir. Bu programlar kısaca şunlardır:
- Asia Facility for China: Çin ile ilişkilerin bilimsel ve teknolojik işbirliği, insan kaynakları eğitim ve istihdamı gibi faaliyetlerle geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
- Indonesia Facility: Endonezya'da sürdürülebilir büyümenin sağlanması ve kalıcı yatırımların yapılabilmesi için gerekli ortamın oluşturulması amaçlanmaktadır.
- Program for Economic Cooperation in Projects: PESP, Hollanda ile Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Türkiye, Meksika, Güney Kore gibi ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini ve Hollandalı firmaların bu ülkelerde ihale almalarının kolaylaştırılmasını amaçlayan bir programdır.
- Programme for Cooperation with the Netherlands Antilles: PSNA, Hollanda İçişleri ve Kraliyet İlişkileri Bakanlığı tarafından Hollanda Antilleri'nde yabancı yatırımcıların yatırım yapmalarını destekleyici bir programdır.
- Programme for Cooperation with Emerging Markets: PSOM, Hollanda Dışişleri Bakanlığınca oluşturulmuş bir programdır. Afrika, Asya, Latin Amerika ile Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerinde yerel yatırımcılar ile Hollandalı yatırımcıların birlikte yürütücekleri projelere destek verilmektedir.
Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri
Cari İşlemler Dengesi
EK'te (Tablo:2) yer alan Ödemeler Dengesi tablosunda görüleceği üzere Hollanda'nın Cari İşlemler Dengesi önemli ölçüde fazla vermekte olup, denge 2008 yılı için 45 milyar Euro olmuştur.
Cari İşlemler Dengesi'ni belirleyen en önemli unsur olan Dış Ticaret Dengesi yanında Hizmetler Dengesi ile Gelir Dengesi de fazla vermekte, yalnızca Cari Transferler Hesabında açık görülmektedir.
Sermaye Hareketleri
Sermaye Transferleri Hesabı 2008 yılında 1,5 milyar Avro açıkla sonuçlanmıştır. Hollanda'dan yurtdışına transfer edilen sermaye, yıllardır Hollanda'ya gelen sermaye transferlerinin üzerinde gerçekleşmektedir. Ancak, sermaye hareketlerinin Ödemeler Dengesi içerisindeki payı çok yüksek değildir. Öte yandan, global ekonomik krizin bir sonucu olarak, 2008 yılında hem giren hem çıkan sermaye miktarında önceki iki yıla göre azalış olmuştur.
Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları
Hollanda önemli doğrudan yatırım ihraç eden ülkeler arasında yer almaktadır. Doğrudan yatırımlara ilişkin istatistikler EK'te (Tablo:3-6 ) sunulmaktadır.
Doğrudan yatırım hesaplanırken ana şirketlerden yurtdışına gönderilen sermayeden iştiraklerin ana şirkete transfer ettiği karlar düşülmektedir. Bunun sonucu olarak, giren doğrudan yatırımlarda eksi bakiyeler ya da çıkan doğrudan yatırımlarda artı bakiyeler ortaya çıkabilmektedir.
2008 yılında Hollanda'ya gelen yatırımların -2,4 milyar Avro eksi bakiye ile sonuçlanması, Hollanda'dan yüksek miktarlarda kar transferleri çıktığını göstermektedir. Özellikle İspanya ve Belçika olmak üzere Avrupa ülkelerine kar transferlerinin yapılmıştır. AB dışında en önemli yatırımcı ABD iken Çin'in yatırımlarda payının arttığı görülmektedir.
Hollanda'nın yurtdışına doğrudan yatırımları 2008 yılında 39 milyar Avro'yu aşmıştır. Başta Belçika ve İngiltere olmak üzere Avrupa ülkeleri Hollandalı yatırımcıların yoğunlaştığı ülkeler olurken, Amerika ve Asya ülkelerine yapılan yatırımlar da artmaktadır.
Hollanda, Avrupa'ya açılan bir merkez niteliği, Roterdam Limanı, Schippol hava alanı, ticari hizmetlerin ve altyapıların gelişmiş olması, uygun vergi ortamı, gelişmiş Ar-Ge çalışmaları vb. nitelikleriyle doğrudan yabancı yatırımcılar için cazibesini sürdürmektedir. Çinli Huawei Technologies (telekom), ABD'li ARI Network Services (IT) ve Zebra Technologies (dağıtım), Japon Twaron (kimya), İngiliz Brunner Mond (kimya) ve Kanadalı VisualSonics (biyomedikal) , Abbott Laboratories and Amgen (US, pharmaceuticals) geçen yıllarda Hollanda'da yatırım yapan önemli firmalar arasındadır.
Yıl İçinde Alınan Ekonomik Önlemler ve Uygulamalar
Ekonomik Krizle Mücadele: Hollanda Hükümetinin ekonomik krizle mücadele için aldığı önlemler aşağıda özetlenmiştir:
1. Fortis Bank Millileştirmesi: Hollanda Hükümeti, global finansal kriz nedeniyle zor duruma düşmüş olan Fortis Bank ile ABN Amro Bank'ı 16,8 milyar Avro ödeyerek millileştirdi (03 Ekim 2008). Millileştirme için gerekli paranın finans piyasalarından borç olarak tedarik edileceği ve piyasalarda istikrar tekrar temin edildikten sonra Fortis Bank ile ABN Amro Bank'ın tekrar satılacağı açıklandı.
2. Mevduat Garantisi: Hollanda bankalarında bulunan mevduata devletin verdiği garanti bir yıllık sure için 100 bin Avro'ya çıkarılmıştır (07 Ekim 2008).
3. Bankalara Likidite ve Sermaye Desteği: Bankacılık ve sigorta sektörünün likidite ve sermaye yapılarını güçlendirmek için 20 milyar Avro'luk kaynak ayrıldı (9 Ekim 2008). ING'ye 10 milyar Avro, AGEON'a 3 milyar Avro, SNS Reaal'e 750 milyon Avro ve son olarak LeasePlan'a (banka lisansı da olan bir oto leasing firması) 1,6 milyar Avro sermaye transfer edildi.
4. Ticari Şirketler Kredi Garantileri: Ekonomik İşler Bakanlığı tarafından, bankaların ticari şirketlere verdiği kredilere ilişkin devlet garantisi artırıldı. Güvence altına alınan kredinin tavanı faaliyete ilk kez başlayan şirketler için 100 binden 200 bin Avro'ya, halen faal şirketler için 1,5 milyon Avro'ya çıkartılmıştır. Daha önce 100 ve daha az kişi istihdam eden şirketlerin kullandığı krediler garanti altına alınırken, bu kez 250 kişiye kadar eleman çalıştıran firmaların kullandığı ticari krediler güvence altına alınmıştır. Bu amaçla, Ekonomik İşler Bakanlığı'na 750 milyon Avro'luk fon tahsis edilmiştir.
5. Reel Sektöre Yönelik Destek Paketi: Reel sektörün desteklenmesi amacıyla 6 Milyar Avro (GSYIH'nın yaklaşık %1'ine eşit) ayrılmasına karar verilmiştir (21.11.2008). Bu kaynak farklı şekillerde kullanılacaktır.
a) Son 2 ay içerisinde kazançları %30 düşüş gösteren firmalar çalışma saatlerini azaltma talebinde bulunabileceklerdir. Bunun için 200 milyon Avro ayrılmıştır. Çalışma saatleri azaltılacak olan personel halen işine devam edebilecek ancak işveren ödediği ücretin bir kısmını WW fonundan geri alabilecektir. Firmalar asgari 6 ay boyunda bu fondan yararlanabileceklerdir.
b) Yatırımların amortisman süreleri kısaltılarak yatırım yapan şirketlerin vergi yükü düşürülecektir.
c) KOBİ'lerin kurumlar vergisi oranı 2009 ve 2010 yılları için %23'ten %20'ye düşürülecektir.
d) Devletin KOBİ'lere olan borçları daha kısa sürelerde ödenecektir.
e) İnşaat izinleri hızlandırılarak daha kısa sürelerde verilecek, ayrıca planlanan kamu yatırımları öne çekilerek piyasa canlandırılmaya çalışılacaktır.
Ecotax: Havayolu Biletleri Vergisi, 01 Temmuz 2008'de uygulamaya girmiştir. Ancak, Hollandalı yolcuların özellikle Almanya'daki yakın şehirlere yönelmesi ve havayolu ulaştırma sektöründen gelen tepkiler üzerine söz konusu verginin 01 Temmuz 2009 tarihinde yürürlükten kaldırılması kararlaştırılmıştır.


