Demir çeliğin dünya ve ülke ekonomisinde ne denli önemli ve etken olduğunu, hidrolik sistemlerin bu alanlardaki kullanımının önemini; Hidropar Kocaeli firmasından İlham Çelebi anlattı...
Demir çeliğin dünya ekonomisinde ya da ülke ekonomisinde ne denli önemli ve etken olduğundan bahsetmeye gerek görmüyorum. Ama gelişen teknoloji ile gücün iletilmesinde hidrolik sistemlerin daha az yer tutmasına karşın demir çelikte baskın olarak kullanılması, incelememizi ve anlatmamızı kaçınılmaz hale getirmektedir. Demir çelik sektöründe gücün aktarım yöntemleri arasında hidrolik sistemlerin hala en önemli yeri tutması yüksek hassasiyet ve gücün bir arada olmasındandır.
Geri kazanılan çeliğin takriben %96’ sı yeni çelik üretimi için % 4’ü bakır üretimi için kullanılır. Bu da hurda ile üretim yapan demir çelik firmalarının gerekliliğini göstermektedir.
Hidrolik sistemler hurda ile üretim yapan firmalarda yoğun olarak kullanılmaktadır.
Çelik üretiminde hurda ile başlayan sürecin yarı mamül olan bloom, slab ya da kütük olması esnasında gerekli tüm süreçlerde yoğun olarak hidrolik kullanılmaktadır.
Yarı mamul üretimi esnasında üretim sürecini ark ocağı, pota ocağı ve sürekli döküm sistemi olmak üzere 3 ana grup olarak ayırabiliriz.
Ark Ocağında elektrodların hassas hareketlerinden döküm esnasında ocağın yatay hareketleri ve cürufun işleme karıştırılmaması için gerekli tüm hassasiyet ve kontrol hidrolik sistem ile sağlanmaktadır.
ARK OCAĞI VE HİDROLİK SİSTEMLERİ
Ark Ocağı, çelik hurdasının elektrik arkı kullanılarak ergitilmesi ve istenilen sıcaklık değerinde pota ocağına aktarılmasında görev alır.
Ark ocaklarında ana 9 hareket hidrolik sistem ile çalıştırılmaktadır. Hareketler içinde sistemin çalışmasındaki önem sırasına göre elektrod silindirlerinin hareketi, ocak devirme silindirlerinin hareketi, üst kapak kaldırma ve kapak çevirme hareketleri sayılır. Özellikle hurdanın eritilmesinde, ocak içindeki ark oluşumunu sağlayan elektrodları, dikeyde hareket ettiren silindirlerin, ark oluşumunda akım değerinin artması esnasında çok hızlı ve hassas cevap vermesi istendiğinden negatif geçişli yüksek hassasiyetli oransal valfler ve valflerin regülasyon kontrol yazılımı sistemdeki hareketlerin temelini oluşturmaktadır.
ELEKTROD KONTROL SİLİNDİRLERİ
Kontrolünde kullanılan oransal valfler ölü band aralığı olmayan (kendi içinde rampası olmayan) yüksek hassasiyetli olarak kullanılmaktadır. Kontrolün hassas olması için silindir ile valf arasında oluşacak hidrolik yay düşük tutulması için çalışma
basınçları düşük tutulmaktadır.
TILTING (DEVİRME) SİLİNDİRLERİ
Ocağın döküm tarafında çalışma esnasında 1 °C/sn hız ile 15 °C (maksimum 20 °C) cüruf tarafına 4 °C/sn hız ile 6 °C (maksimum 12 °C) inmesini sağlayan silindirlerdir. Ocağın ağırlık merkezinin dizayn olarak her zaman cüruf tarafında olması gerekse de bu sistemde önlem olarak karşı kuvvet sistemi uygulanır. Ayrıca silindirlerin alt kısmında da kilitleme valfleri kullanılır.
ROOF LİFTİNG (KAPAK KALDIRMA) SİLİNDİRLERİ
Ocağın üst kapağının şarj anında kaldırılmasını sağlar. Kapak içinde hareket elektrodların kırılmaması için kalkma esnasında titreşimli ya da iki silindirin ayrı ayrı kalkmaması gerekmektedir.
ROOF SWIVELLING (KAPAK ÇEVİRME) SİLİNDİRLERİ
Elektrod kolonlarının bağlı bulunduğu gövdenin ocak şarj anında ve döküm esnasında yana doğru açılmasını sağlar. Trafo ile bağlantıyı sağlayan kabloların gövdeyi çekmesinden ötürü karşı denge kullanılması şarttır. (Eccentric Bottom) EBT silindiri Döküm anında metalin boşalmasını sağlayan deliği döner bir kol vasıtası ile açıp kapamaktadır. Bu kolu hareket ettiren silindir yüksek ısıya maruz kaldığından su soğutmalı olarak dizayn edilmektedir.
CÜRUF (SLAG DOOR) KAPAĞI
Döküm öncesi ve sonrası ergiyik çelikte oluşan cürufun boşaltıldığı kapaktır. Aynı şekilde bu kapağı hareket ettiren silindir de su soğutmalı olarak dizayn edilmiştir
ELEKTROD KİLİTLEME SİLİNDİRLERİ
Elektrodların kolona bağlı yay baskısı ile bağlıyken çıkartmak için kullanılan tek etkili silindirlerdir.
PLATFORM KİLİTLEME SİLİNDİRLERİ
Platformun (ocak) dökümden sonra sıfır noktasında sabitlenmesi için kullanılan kilit mekanizmasıdır.
KAPAK ÇEVİRME KİLİTLEME SİLİNDİRİ
Döküm ya da şarj esnasında herhangi bir tehlike oluşmaması için kapak yana çevrildikten sonra mekanik kilit mekanizmasıdır.
Sistemin dizaynında en önemli etken güvenlik ve hız kavramlarıdır.
Dizayn aşamasında gerekli maksimum debi, pompalardan ve akülerden verilecek şekilde dizayn edilmektedir.
Aküler genellikle pistonlu tip ve azot tüpleri ile birlikte kullanılmaktadır.
Ark ocağı hidrolik sisteminde, öncelikle yüksek hassasiyet istenmektedir. Ayrıca ark ocağına hurda doldurulması esnasında geçen sürenin sınırlı tutulmasından ötürü hız da bir o kadar önemlidir.
