Sanayileşmiş planlı ekonomiden sanayi sonrası pazar ekonomisine geçen Rusya’da Batılı anlamda perakende sektörünün gelişimi 1990’lı yılların sonlarına doğru başlamış olup, ülkedeki perakende sektörünün büyüklüğü hakkında değişik tahminler yapılıyor.
Ancak resmi istatistikler 2004 yılında 186 milyar dolar olan perakende hacminin 2005 yılında 220–230 milyar dolara ulaşacağını kaydederken, resmi olmayan kaynaklar bu rakamın 2004 yılında 290 milyar dolar olduğunu açıklıyor. 2000–2004 yılları arasında sektörün yıllık artış hızı yüzde 7–9 olarak kaydedilirken, bu oranın Batı Avrupa’da yüzde 1-2, Doğu Avrupa’da yüzde 3-5 düzeyinde kaldığı görülüyor. Perakende sektörünün Rusya Federasyonu GSMH’sına katkısının yüzde 22–23 civarında olduğu, sektörün 11 milyon kişiyi istihdam ettiği tahmin ediliyor.
Rusya perakende pazarında ulaşım ve dağıtım kanallarının yeterince gelişmemiş olduğu görülüyor. Ülkenin coğrafi büyüklüğü ve nüfusun belirli merkezlerde yoğunlaşması malların dağıtımı bakımından Moskova ve St. Petersburg’un başlıca dağıtım merkezleri olması sonucunu doğuruyor. Büyük perakende zincirleri de halen ülkenin batısındaki büyük şehirlerde konumlanmış bulunuyor. Dağıtım zincirinde gelişmiş ekonomilerde tek olması gereken toptan satış kanalında birbirine mal transfer eden birden fazla toptancı (ara toptancılar) bulunuyor.
ACNielsen tarafından Rus tüketicisinin alışkanlıkları ve Rusya’daki perakende trendlerini araştırmak üzere Moskova ve St. Peterburg şehirlerinde yapılan “Shopper Trends” adlı araştırma önemli tespitlerde bulunuyor. Araştırma, Rusya’da modern perakendenin ivme kazanmakta olduğunu, ancak diğer gelişmiş pazarlar ile karşılaştırıldığında başarı kazanabilmesi için daha çok gelişmeye ihtiyacı olduğuna işaret ediyor. ACNielsen’in araştırma öncesi çokuluslu ve yerel perakendeciler ile yaptığı anketlere göre Rusya perakende sektörünün karşılaştığı en önemli sorunların başında verimli arz zinciri (efficient supply chain), stok ve kategori yönetimi, pazara “private label” ürünlerin tanıtılması ve müşteri bağlılığının desteklenmesi konuları geliyor. Rus üretici ve perakendecilerin özellikle, farklı markaların satışları yerine ürün kategorilerinin satışını öngören “kategori yönetimi” gibi gelişmiş piyasa araçlarının daha çok farkına varmaya başladıkları tespit edildi.
Araştırma, ayrıca, Rusya’da perakende sektörünün son iki yılda patlama göstermesinin yanında, modern ticaret merkezlerinin sayısındaki artışın pek çok Orta Avrupa ve Uzak Doğu (Çin) ülkesinden önemli oranda fazla olduğunu ortaya koyuyor. 2004 yılında modern perakende merkezlerinin artış oranı yüzde 76,5 iken, bu oran Orta Avrupa’da yüzde 20’yi geçmedi. Bununla birlikte, Rusya’da 2000 yılında 800 civarındaki söz konusu merkezlerin sayısı 2004 yılında 4 bine ulaşırken bu rakam ülkenin büyüklüğüne oranla küçük kalıyor.
