Genel Ekonomik Durum Özeti: Orta Doğu Bölgesi’nin yükselen pazarlarından biri olan Ürdün, bölgedeki siyasi istikrarsızlığın olumsuz etkilerine rağmen ülke ekonomisinin dış dünyaya entegrasyonu yönünde ekonomik reformlarını sürdürmüş ve yabancı yatırımcıların ilgi göstermeye başladığı bir ülke konumuna gelmiştir.
Özellikle 2003 yılı Irak Savaşını takiben Iraklıların Ürdün’e yerleşmeleri ve Irak’ta faaliyetleri olan ABD’li firmaların Ürdün’ü bir üs olarak seçmelerinin ülke ekonomisinde olumlu etkileri olmuştur. Ekonomide halen kamunun ağırlığı hissedilmektedir. Kamu sektörü tarafından gerçekleştirilen hizmetler, 2006 yılında GSY İH’nın % 15.4’ünü oluşturmuştur. Artan yatırım ve özel tüketime bağlı olarak 2006 yılında % 6.3 olarak gerçekleşen ekonomik büyüme 2007 yılı rakamları ile % 5.7 seviyesinde devam etmiştir. Ekonomik büyümenin 2007 – 2008 döneminde 2006 yılına göre gerileme göstererek %5.7 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir.
İşsizlik Ürdün’de en önemli sorun olmaya devam etmektedir. Ürdün’ün 2000 yılı Ocak ayında Dünya Ticaret Örgütü (WTO)’ne kabulü, hükümet çevrelerinde Ürdün’ün liberalleşen ekonomisi ve dünya ekonomisine başarılı entegrasyonu olarak kabul edilmiştir. Diğer taraftan Ürdün’ün Dünya Ticaret Örgütü’ne kabulünün başta bilişim teknolojisi alanında olmak üzere yabancı yatırımın ülkeye gelmesini kolaylaştıracağı öngörülmektedir.
GSYİH (milyar $)
2004: 11,40
2005: 12,71
2006: 14,26
Cari İşlemler Dengesi (Milyon $)
2004: 89
2005: -2,228
2006: -1,888
Büyüme Oranı (%)
2004: 8,4
2005: 7,3
2006: 6.3
Enflasyon Oranı (%)
2004: 3,8
2005:4,2
2006:7,4
Sektörel Dağılımı
Başlıca Tarım Ürünleri : Tahıl, domates, salatalık, narenciye, muz, patlıcan, lahana ve üzüm
Başlıca Sanayi Ürünleri : çoğunlukla gıda işleme, tekstil, tüketim ürünleri ve inşaat malzemeleri gibi hafif sınai faaliyetlere yönelmiş durumdadır. Fosfat ve çimento gibi ağır sanayiler, imalat sanayiinin temel taşları olmaya devam etmektedir. Çimento, petrol arıtma ve gübre gibi büyük ağır sanayiler devlet kuruluşlarının elinde olup bununla birlikte yabancı yatırımcıların iştiraki teşvik edilmektedir.
Toplam Dış Ticaret Hacmi
İhracat (milyar $)
2004: 3,883
2005: 4,301
2006: 5,204
İthalat (milyar $)
2004:7,261
2005:9,317
2006:10,260
Türkiye İle Ticari İlişkisi
Türkiye’den İthal Ettiği Ürünler : Elektrikli makinalar, kazanlar, makinalar, demir çelik e şya, otomotiv ve yan sanayi ve ağaç, ahşap eşya
Türkiye’ye ihraç Ettiği Ürünler: Tuz, kükürt, çimento, gübreler, anorganik kimyasallar, aluminyum ve aluminyum ürünler, vatka, keçe ve örme giyim eşyası
Vergi: Gelir vergisi %15-35 arasındadır.Vergilendirilebilir gelirlere uygulanmakta ve sektörler arasında oranı değişmektedir. Bankalar ve mali kurumlardan sermaye geliri vergisi alınmamaktadır. Ürdünlü ve yabancı ücretliler için vergilendirilebilir gelirin ilk 2.820 doları üzerinden %5’den başlayan şahsi gelir vergisi uygulaması, 19.740 doları aşan gelirlerde %25 oranına kadar yükselmektedir.
İhracat-İthalat Mevzuatı : Ürdün’e ithal edilen birçok ürün gümrük tarifesi ve vergisine tabidir. İzin verilen sınai projelerde kullanılmak üzere ithal edilen sınai hammadde ve yatırım malları gümrük tarifeleri ve vergiden muaftır. Halihazırda vergi tavan oranı %30’a indirilmiş, buna ilaveten tüm ilave vergi, harç ve tarifeler kaldırılmıştır. Ancak, araba ve bazı lüks tüketim ürünlerine yönelik ek vergi, harç ve tarifelerin uygulanmasına devam edilmektedir. İstisna olarak alkollü ürünlere uygulanan gümrük vergisi oranı %180, tütüne uygulanan gümrük vergisi oranı ise %70-100 arasıdır. Gümrük vergisi tavan oranı 2010 yılında %20’ye inecektir.
Plastik atık, masa tuzu, mineral su, 10 ya şından fazla arabaların Ürdün’e ithali yasaktır. Buna karşılık, ham deri, ham petrol ve türevleri, siyah çimento, patlayıcılar, amonyum nitrat ve ham fosfat ithali sadece ilgili devlet kurulu şları tarafından verilen izne tabidir. Ürdün gümrü ğüne varan tüm ürünlerin Arapça etiketlenmesi gerekmektedir. 2004 yılında yapılan bir düzenleme ile sanayi girdisi olarak kullanılacak hammaddelere (103 ürün için)gümrük vergisi sıfırlanmıştır.
